Gjatė vitit 2008 do tė fillojė ndėrtimi i centralit atomik bullgar rreth qytetit Belene, nė Bullgarinė Veriore. Marrėveshja bazė pėr projektimin e tij, furnizim dhe ndėrtim do tė nėnshkruhet gjatė kohės sė vizitės zyrtare tė presidentit tė Rusisė Vlladimir Putin tek ne nė fund tė javės.
Vlera e projektit i cili do të realizohet nga kompania ruse Atomstrojeksport bashkërisht me konsorciumin midis firmës franceze AREVA dhe asaj gjermane SIEMENS, del në afro 4 miliardë euro.
Marrëveshje parashikon ndërtimin e dy blloqeve me një kapacitet të përgjithshëm prej 2 mijë megavat. Pritet që gjatë vitit 2013 të vihet në shfrytëzim blloku i parë i centralit, kurse gjatë vitit 2014 të fillojë të punojë dhe i dyti.
Çmimi i parashikuar i energjisë elektrike të prodhuar nga centrali i ri është 3,6-3,7 euro centë për kilovat orë. Çmimi i tregut do të varet nga kërkimi dhe propozimi-sqaroi ministri i ekonomisë dhe i energjetikës Petër Dimitrov. Aktualisht çmimi i korrentit në regjion është rreth 2 herë më i lartë nga ky i tregut bullgar. Kurse gjatë viteve të afërta pritet deficiti i korrentit në Ballkan të arrijë 50%. Kështu që realizimi i produktit të centralit atomik Belene ka perspektiva shumë të mira-mendon ministri energjetik.
Ai nënvizoi se, deri në këtë moment Bullgaria nuk ka marr përsipër angazhime konkrete për furnizim të korrentit nga centrali i ardhshëm të vendeve fqinje, por që është në interes të vendit tonë që regjioni të zhvillohet ekonomikisht dhe të mos të vuaj nga një mungesë të korrentit. Pasi në fund të vitit 2006 Bullgaria qe e detyruar nga Bashkimi Evropian të ndalojë bllokun e 3 dhe të 4 të centralit atomik të vetëm Kozlloduj, prodhimi i energjisë elektrike në vend u ul me rreth 6% në sfondin e rritjes afro 2% të konsumit të brendshëm. U nevojit që centralet termike tek ne të shtojnë prodhimin e vet me afro 17%.
Pavarësisht nga kjo eksporti i energjisë elektrike për vendet fqinje u ul me më shumë se 40%. Ekspertët shpresojnë se centrali atomik Belene deri diku do të kompensojë nevojat energjetike në regjion.
Aktualisht në Bullgari po rrjedh një debat mjaft i mprehtë për faktin nëse është e domosdoshme të ndërtohet centrali atomik Belene, ku theksi vihet mbi burimet energjetike alternative-tha ministri Petër Dimitrov. Por specialistët mendojnë se ndërtimi i dy blloqeve të centralit atomik me një kapacitet prej 2 mijë megavat do ti japë Bullgarisë kaq energji elektrike, saqë në qoftë se mbulohet i gjithë vendi me gjeneratorë të erës. Centrali i ri u përgjigjet të gjitha normave evropiane për ruajtjen e mjedisit.
Centrali atomik Belene nuk gjeneron dyoksidin karbonik, nuk gjeneron oksidet e serës dhe të azotit dhe nuk shkakton shira acide. Me një lëndë relativisht të pakët si sasi, do të prodhohet një sasi e madhe të energjisë. Nga kjo pikëpamje ky është projekti më ekonomik për prodhim të energjisë në Bullgari".
Reaktorët e centralit atomik "Belene" janë të brezit të ri, me një sistem të përsosur të pa rrezikshmërisë. Teknologjia, e përpunuar nga konsurciumi evropian AREVA dhe SIEMENS është akoma e panjohur në Bashkimin Evropian. Prandaj projekti për ndërtimin e centralit morri miratimin e Komisionit Evropian mezi pasi i qe nënshtruar një studimi të gjatë dhe të hollësishëm. Konkluzioni i komisionit është se niveli i parrezikshmërisë të centralit elektrik atomik Belene është shumë i mirë dhe se centrali do të kontribuojë për sigurinë afatgjate të furnizimeve të energjisë elektrike, të prodhuar gjatë emisioneve të ulëta të gazrave të serës.
"Kështu që ne startojmë me miratimin e Bashkimit Evropian që ky projekt i madh evropian, në të cilin trupi i gjeneratorëve është rus, por koka ose sistemet e kontrollit dhe të drejtimit janë evropiane"-tha Petër Dimitrov. Për ndërtimin banka qendrore franceze "BNP-Pariba" ka lëshuar hua prej 250 mijë euro. Fill pas nënshkrimit të marrëveshjes bazë fillojnë dhe procedurat për hua nga banka investuese Evropiane dhe organizata evropiane për një energji atomike për 300 milionë euro. Kjo do të sigurojë pa problem punën rreth ndërtimit të centralit deri në vitin 2009, mendojnë ekspertët.
