Shkencėtarėt qė po punojnė nė njė kompleks tė gjerė nėn tokė nė Alpet evropiane do tė fillojnė tė mėrkurėn njė eksperiment ambicioz qė ata shpresojnė do t'u japė pėrgjigje disa pyetjeve themelore mbi origjinėn e universit.
Pas dhjetë vjet ndërtimi dhe afro 9 miliardë dollarë kostoje, shkencëtarët shpresojnë se makineria e madhe përplasëse për herë të parë do t'i japë shpejtësi protonëve gjatë gjithë lëvizjes së tyre në një rreth prej 27 km në një dhomë.
Më vonë, ata do të prezantojnë një rreze tjetër që do të shkojë në drejtim të kundërt.
Pas disa javësh, shkencëtarët do t'i kryqëzojnë rrezet në 4 pika në rreth duke bërë që protonet të përplasen me njëri-tjetrin.
Kjo do të krijojë një pluhur thërmijash atomike që ata do t'i analizojnë me disa detektorë të mëdhenj që shërbejnë si kamera dixhitale.
Shkencëtarët e Qendrës Evropiane për Studime Bërthamore ose CERN shpresojnë se thërrmijat do të konfirmojnë disa teori midis tyre shpjegimin e lëndës.
Por disa kritikë janë të shqetësuar se fuqia e përqëndruar mund të shkaktojë të çara të vogla të zeza që mund të rriten dhe të shkatërrojnë universin.
Shkencëtarët i kanë hedhur poshtë këto shqetësime duke thënë se ata kanë kryer shumë kontrolle sigurie.
Ata thonë se edhe po u krijuan disa vrima të zeza, ata do të zhduken në moment. /BBC/
